تهران روی خط قرمز / دعا کنید سیل نیاید

ولی عده‌ای بر خلاف آنها، می‌گویند که نباید به این بارش‌های سیل‌آسا دلخوش کرد و همچنان خطر فرونشست زمین، تهران را تهدید می‌کند. محمد درویش، فعال محیط زیستی اعتقاد دارد این بارش‌ها نمی‌تواند به نقطه امیدوارکننده‌ای ازبرای فرونشست‌ها تبدیل شود. علتش را هم این‌طور توضیح می‌دهد: «هم‌اکنون درون غرب تهران، سطح آب زیرزمینی ۱۲۰ متر کاهش یافته هست.

ما به ازای هر متر بارندگی انتظار داریم تا یک چهارم آن به سفره‌ها نفوذ کند. البته درون منطقه‌ای که عاری از پوشش آسفالت و سیمان باشد. بنابراین ازبرای جبران این ۱۲۰ متر، باید ۴۸۰ متر بارندگی داشته باشیم. این درحالی هست که هم‌اکنون ذخیره آب هزار ساله ایرانیان مصرف شده و با این توصیف، ۲ هزار سال دیگر وقت می‌برد تا این سفره‌ها احیا شود. سرریز شدن تالاب‌ها هم اگرچه اتفاق مثبتی محسوب می‌شود، ولی وقت زیادی لازم هست تا دشت‌ها پر شده و میزان برداشت و تغذیه برابر شود.»

با این وضعیت چه باید کرد؟! درویش تأکید دارد که درون نقاط پرخطر، نباید بارگذاری شود:«الان درون منطقه ۲۲، بحران جدی هست. اغلب برج‌ها، درون آب هستند. با اهمیت‌ترین کار درون دراز مدت وقت، توزیع عادلانه ثروت و امکانات درون ایران هست…ظرفیت زیستی درون تهران تکمیل شده، ولی نمی‌توان مردم را به اجبار از تهران خارج کرد…باید تمرکززدایی کنیم.

۲۵ میلیون تردد روزانه درون تهران باید اصلاح شود.» وی ادامه می‌دهد:«نخستین مطالبه ما از سازمان زمین شناسی و نقشه‌برداری و همین‌طور آب منطقه‌ای این هست که نقشه‌های دقیق میزان نشست زمین و افت آب‌های زیرزمینی را درون دسترس پژوهشگران قرار دهند. ما درون مطالعه‌ای که درون سال ۹۱ درون باغ گیاهشناسی تهران درون منطقه ۲۲ انجام دادیم، متوجه شدیم که شرایط بسیار نگران‌کننده هست. از ۴ تا ۶ حلقه چاهی که باغ از طریق آنها آبیاری می‌شد، درون سال ۴۵ درون ۸۰ متری به آب می‌رسیدیم، ولی الان درون ۲۰۰ متری هم خبری از آب نیست.

این به این معنی ۱۲۰ متر سطح آب زیرزمینی درون این ناحیه کاهش یافته هست. از طرفی درون طول یک دهه، سطح آب زیر زمینی منطقه غربی تهران از دریاچه استادیوم آزادی تا وردآورد میان ۷ تا ۱۷ متر پایین آمده هست. این درحالی هست که هم اکنون ساخت و سازهای دریاچه چیتگر کامل نشده و درون آینده میزان بارگذاری و فشار به مراتب بیشتر می‌شود.» زمین درون تهران سالانه چقدر پایین می‌رود؟ دراین باره آمارهای متناقض و متفاوتی عنوان می‌شود. درویش ولی به استناد گفته‌های زمین شناسی رقم ۳۶ سانتیمتر را به‌صورت نقطه‌ای درون جنوب غربی تهران عنوان می‌کند. درون ورامین ۲۵ سانتیمتر مطرح شده که ظاهراً بعضی دکل‌های برق هم به خاطر همین فرونشست‌ها کج شده اند!

با این همه باید پرسید که نگران‌کننده‌ترین مناطق تهران کجا قرار دارند؟ درویش می‌گوید: «از حوالی میدان خراسان به سمت جنوب! مهرآباد جنوبی، دشت شهریار و دشت ورامین بیشترین میزان نشست را تجربه می‌کنند. البته درون شمال انقلاب و پاستور، شیبی وجود دارد که میزان نشست زمین را نشان می‌دهد. ولی چاله‌ها و موارد نقطه‌ای به خاطر حفاری مترو و نشست آب هست. البته شبکه فاضلاب نقش مهمی درون این زمینه دارد، به چه دلیل که الان همان مقدار آب جذبی که از طریق خانه‌ها وارد سفره‌های آب زیرزمینی می‌شود، به فاضلاب می‌ریزد. یا رود دره‌هایی که کف آنها سیمان شده و آب را وارد آبخوان تهران نمی‌کند.»

انتقال آب ازبرای ساخت و ساز از میناب به بندرعباس!

اسماعیل کهرم، فعال محیط زیست البته راوی شکل دیگری از فرونشست‌ها درکشور هست. وی می‌گوید الان از ۶۵۰ دشت درون کشور، حدود ۳۵۰ دشت درحال فرونشستند. ولی فرونشست همچنان خطر اول تهران نیست! شاید به این دلیل که فرونشست‌ها نه یکباره که بتدریج و آهسته آهسته اتفاق می‌افتند و البته پیش از آمدن، حتماً اخطار خواهند داد. فرونشست درون واقع زمانی اتفاق می‌افتد که آبی که همچون ستون درون زیر خاک قرار گرفته، بیش از اندازه برداشت شود.

خطر فرونشست‌ها به‌گفته کهرم، درون شهریار و ورامین شدت بیشتری می‌گیرد. فروچاله‌ها البته قصه متفاوتی از فرونشست‌ها دارند، یکدفعه ظاهر می‌شوند و البته آن‌طور که وی می‌گوید، هم اکنون درون تهران دیده نشده‌اند. این درحالی هست که پیش از این، خطر فروچاله‌ها چندین دفعه درون تهران هشدار داده شده بود. «کبودر آهنگ همدان» و «میناب بندرعباس»، دو شهر مهمی هستند که شدت فروچاله‌ها درون آنها بالاتر هست. کهرم می‌گوید: «درون میناب شاهد آن بودیم که زمینی به وسعت ۱۰ درون ۲۰ متر به قطر ۳ متر نشست و یک شتر درون آن سقوط کرد.» دلیل چیست؟ «برداشت وحشتناک آب‌های زیرزمینی و البته انتقال آب از میناب به بندرعباس ازبرای ساخت و ساز!»

ولی درون تهران وضعیت فرونشست‌ها چگونه توصیف می‌شود؟ کهرم دراین باره به میدان و برج آزادی تهران به‌عنوان خطرناک ترین نقاط اشاره می‌کند. اگرچه از چهارراه مولوی و میدان شوش هم نباید غافل شد. فرودگاه امام چطور؟!:«فرودگاه امام به دشت قم نزدیک‌تر هست تا به دشت تهران! چون درون دو قدمی دریاچه نمک حوض سلطان قرار دارد.»

نگرانی عمده کهرم درون تهران البته به مناطق ۲۲ و ۱۹ برمی‌گردد. وی معتقد هست که درصورتیکه اتفاق خطرناکی بیفتد، قطعاً درون این دو منطقه خواهد بود. کیفیت ضعیف ساخت و ساز درون این دو منطقه دلیل اصلی این نگرانی‌هاست. به‌گفته کهرم، تراز آب زیرزمینی درون تهران منفی عنوان می‌شود که تنها درون صورت برداشت کمتر و کاشت پوشش گیاهی و علوفه درون دشت‌ها، می‌توان این تراز را مثبت کرد. این فعال محیط زیست تأکید می‌کند که نباید گودبرداری‌های غیرمنطقی را به حساب فرونشست زمین گذاشت، به چه دلیل که این ساخت و سازها اصولی و مهندسی شده نیست و از این نظر ربطی به فرونشست ندارد. نمونه گذشته آن هم می‌توان به گودبرداری غیراصولی و ریزش یک ساختمان درون جوار متروی نواب ـ آزادی اشاره کرد. وی برخلاف درویش، اتفاقاً سیلاب گذشته را مفید ازبرای پر شدن دریاچه پشت سدها و سفره‌های آب زیرزمینی می‌داند و معتقد هست که ۴ سد امیرکبیر، لار، لتیان و ماملو به خاطر همین بارندگی‌ها، سیراب شده‌اند.

نگران نباشید فرونشستی درون کار نیست!

با این‌همه شهردار منطقه ۲۲، هر نوع فرونشست یا خطر بارگذاری جمعیتی درون سال‌های آینده را تکذیب می‌کند. علی نوذرپور درون این زمینه به طرح تفصیلی تازه منطقه ۲۲ که اخیراً درون کمیسیون ماده ۵ مصوب و به شورای عالی معماری و شهرسازی کشور ارسال شده هست، اشاره کرده و به «ایران» می‌گوید: درون طرح تفصیلی تازه، اختیارات شهردار منطقه حذف و مواردی مثل بلند مرتبه‌سازی هم لغو شده هست. درون تهیه این طرح از نظر مهندسین مشاور استفاده کردن شده و آنها نیز درصورتیکه مورد خاصی بود را حتماً گفته می‌دادند. به هرحال درون این طرح، مسائل زیست محیطی و اجتماعی مورد مطالعه قرار گرفته هست. به گفته وی تاکنون هیچ گزارشی مبنی بر فرونشست زمین درون منطقه ۲۲ نداشته‌ایم.

جنوب تهران آسیب پذیر درون برابر سیل

رئیس شورای شهر درون همین زمینه درون حاشیه جلسه روز گذشته گفت: درون حوزه زیرساخت‌ها درون جنوب تهران آسیب‌های جدی درون مقابل سیل وجود دارد و درون صورت وقوع بارندگی‌های فراتر از میزان پیش‌بینی‌شده درون جنوب تهران خسارات سنگینی رخ خواهد داد که درون این باره باید موضوع را از طریق همکاری نهادهای مسئول پیگیری کرد تا اقدامات حفاظتی از مناطق فرورفته تهران پیش‌بینی شود. محسن هاشمی با بیان اینکه باران‌های کم‌سابقه گذشته به‌اندازه بارش‌های کل سال ۹۶ بود و این میزان بارندگی منجر به آسیب‌دیدگی و سیلاب می‌شود، افزود: خشکسالی درون دهه‌های گذشته موجب شده بود درون بسیاری از نقاط کشور به مسیل‌ها، سیستم جمع‌آوری و جذب آبهای سطحی بی‌توجهی شود، علاوه بر این بستر رودخانه‌ها و مسیر عبور آب نیز تصرف شده بود. وی با بیان اینکه پروژه‌های کلیدی آبخیزداری که عامل جذب و ذخیره روان‌آبها درون سفره‌های زیرزمینی هست نیز با کمبود منبع ها به رکود رسید و نتیجه این غفلت با خسارت سنگین امسال که بالغ بر ده‌ها هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود همراه بود…ازبرای ورود به کانال تلگرام ما کلیک کنید.

حمیده امینی فرد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *